Czy pies może jeść orzechy? Które są groźne, a które tylko tuczą
Przemysław Śmit · Ekspert Dogfan
W skrócie: Orzechy nie są psu potrzebne, a niektóre szkodzą. Najgroźniejsze są orzechy makadamia (osłabienie, wymioty, drżenie i gorączka już po ok. 2,4 g na kg masy psa), spleśniałe orzechy włoskie (toksyny pleśni wywołują drgawki) i masło orzechowe z ksylitolem. Niesolone orzechy ziemne albo masło orzechowe bez dodatków można dać od czasu do czasu w małej ilości. Migdały, pistacje, nerkowce i laskowe nie są trujące, ale są tłuste i łatwo nimi zadławić małego psa, więc lepiej ich nie dawać.
Krótka odpowiedź: pies nie potrzebuje orzechów, a kilka rodzajów może mu zaszkodzić. Jesień to czas, kiedy psy najczęściej mają do nich dostęp: orzechy włoskie spadają w ogrodach i parkach, a w domu pojawiają się bakalie i świąteczne wypieki. Poniżej zebrałem, które orzechy są groźne, które tylko tuczą, i co zrobić, gdy pies je zjadł.
Które orzechy może jeść pies? Tabela
Orzech | Czy pies może | Dlaczego |
|---|---|---|
Makadamia | nie | wywołują zatrucie: osłabienie, wymioty, drżenie, gorączkę |
Włoskie spleśniałe (także opadłe w ogrodzie) | nie | pleśń wytwarza toksyny, które wywołują drgawki |
Włoskie świeże, łuskane | lepiej nie | tłuste, twarde kawałki, łupina może zatkać jelito |
Ziemne (arachidowe) niesolone | w małej ilości | nie są trujące, ale są kaloryczne |
Masło orzechowe bez dodatków | w małej ilości | tylko bez ksylitolu, soli i cukru |
Migdały, pistacje, nerkowce, laskowe, pekan, brazylijskie | lepiej nie | tłuste, twarde, ryzyko zadławienia i biegunki |
Solone, prażone, w czekoladzie, w miodzie, w karmelu | nie | sól, przyprawy, czekolada i cukier szkodzą psu |
Orzechy makadamia: najgroźniejsze
Orzechy makadamia wywołują u psów zatrucie, choć nie wiadomo, która substancja za nie odpowiada. Amerykańskie centrum toksykologiczne ASPCA opisało 29 przypadków psów, które je zjadły: najczęstsze objawy to osłabienie, apatia, wymioty, chwiejny chód, drżenie mięśni i gorączka. U 79% psów objawy pojawiły się w ciągu 12 godzin (Hansen i in., 2000).
Według podręcznika weterynaryjnego MSD (Merck) objawy opisano już po zjedzeniu 2,4 g orzechów na kilogram masy psa: dla psa 10 kg to ok. 24 g, czyli mała garść. Dobra wiadomość: zatrucie zwykle ustępuje samo w ciągu 12–48 godzin i rzadko zagraża życiu. Gorzej, gdy makadamia są w czekoladzie: czekolada sama jest dla psa trująca (więcej w tekście, czy pies może jeść słodycze).
Orzechy włoskie: uwaga na spleśniałe
Świeży, łuskany orzech włoski nie jest dla psa trucizną, ale jest tłusty i twardy. Groźne są orzechy spleśniałe, także te, które jesienią leżą na trawie w ogrodzie albo w parku. Pleśnie z rodzaju Penicillium wytwarzają na nich toksynę penitrem A, która wywołuje drżenie mięśni i drgawki. Opisano to już w 1981 r. u psa, który zjadł spleśniałe orzechy włoskie (Richard i in., 1981).
Jeśli pod drzewem orzechowym biega pies, zbieraj opadłe orzechy na bieżąco i nie pozwalaj psu ich gryźć na spacerze. Twarda łupina może też uszkodzić zęby albo, połknięta, zatkać jelito.
Orzechy ziemne i masło orzechowe
Orzechy ziemne (arachidowe) to w rzeczywistości roślina strączkowa. Niesolone, nieprażone w tłuszczu i bez polewy nie są dla psa trujące, więc od czasu do czasu można dać kilka jako przysmak. Ze względu na kaloryczność traktuj je jak smakołyk: przyjmuje się, że przysmaki nie powinny przekraczać ok. 10% dziennej energii psa.
Masło orzechowe to ulubiony dodatek do zabawek typu Kong. Zanim je dasz, przeczytaj skład. Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) ostrzega, że niektóre masła orzechowe zawierają ksylitol, który u psa w ciągu 10–60 minut gwałtownie obniża poziom cukru we krwi, co bez leczenia może zagrażać życiu. Wybieraj masło ze 100% orzechów, bez soli, cukru i słodzików. O zwykłym maśle przeczytasz w tekście czy pies i kot mogą jeść masło.
Migdały, pistacje, nerkowce i laskowe
Te orzechy nie są dla psa trucizną, ale nie ma powodu, żeby je dawać:
- są bardzo tłuste i kaloryczne, więc większa porcja może wywołać wymioty i biegunkę,
- są twarde i mają wielkość, którą mały pies łatwo połyka w całości, ryzykując zadławienie albo zatkanie przełyku lub jelita,
- w sklepie najczęściej są solone, prażone albo w mieszankach z rodzynkami, które są dla psa groźne.
Jeśli pies zjadł kilka niesolonych migdałów czy nerkowców i dobrze się czuje, zwykle wystarczy go obserwować.
Pies zjadł orzechy: co robić
- Ustal, co i ile zjadł. Rodzaj orzechów, przybliżoną ilość, czy były solone, w czekoladzie albo w maśle z ksylitolem, i kiedy to się stało.
- Nie wywołuj wymiotów na własną rękę. Decyzję podejmuje lekarz weterynarii.
- Zadzwoń do lecznicy, jeśli pies zjadł makadamia, spleśniałe orzechy, orzechy w czekoladzie albo masło orzechowe z ksylitolem, nawet jeśli na razie czuje się dobrze.
Kiedy do weterynarza
Jedź do lekarza weterynarii od razu, gdy pies:
- zjadł masło orzechowe lub inny produkt z ksylitolem,
- zjadł orzechy w czekoladzie,
- ma drgawki, drżenie mięśni, nie może wstać albo chwieje się na łapach,
- wymiotuje wielokrotnie, ma wzdęty, bolesny brzuch albo próbuje wymiotować bez efektu.
Zadzwoń i umów wizytę tego samego dnia, gdy pies zjadł makadamia albo spleśniałe orzechy włoskie, ale nie ma jeszcze objawów, albo gdy po zjedzeniu orzechów ma biegunkę dłużej niż dobę. Ten tekst nie zastępuje porady lekarza.
Czym zastąpić orzechy
Zamiast orzechów daj psu przysmak, który jest dla niego bezpieczny: kawałek marchewki, jabłka bez pestek albo domowe ciasteczka. Przepisy znajdziesz w tekście o zdrowych przekąskach dla psów, a owoce i warzywa, które pies może jeść, opisaliśmy w osobnym poradniku o owocach i warzywach dla psa. Pełną listę produktów, których pies nie powinien jeść, zebraliśmy w tekście czego nie może jeść pies. Przegląd żywności toksycznej dla psów i kotów przygotowali też Cortinovis i Caloni (2016).
