Wilk zaatakował psa? Odszkodowanie płaci państwo, ale masz 2 dni

Lokalne media co kilka dni opisują ataki wilków na psy na prywatnych posesjach, ostatnio w Oględzie pod Przasnyszem. Jesienią i zimą wilki częściej podchodzą pod zabudowania, a pies na podwórku jest dla nich łatwym celem. Mało kto wie, że za taką szkodę płaci państwo, a termin na zgłoszenie jest bardzo krótki.

Kto płaci, gdy wilk zagryzie psa?

Skarb Państwa. Według art. 126 ustawy o ochronie przyrody państwo odpowiada za szkody wyrządzone przez wilki. Przepis mówił kiedyś tylko o „pogłowiu zwierząt gospodarskich”, ale to zawężenie utraciło moc wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 lipca 2014 r. (sygn. K 36/13). Dlatego odpowiedzialność obejmuje też psa, a rozporządzenie o szacowaniu szkód wprost przewiduje wnioski dotyczące „zwierząt innych niż zwierzęta hodowlane”.

Szkodę ogląda, wycenia i wypłaca regionalny dyrektor ochrony środowiska (RDOŚ), a na terenie parku narodowego dyrektor parku. Odszkodowanie nie obejmuje utraconych korzyści.

Wilk zaatakował psa: co zrobić krok po kroku

1. Zajmij się psem. Ranny pies potrzebuje weterynarza, nawet jeśli rany wyglądają niegroźnie: ugryzienia bywają głębokie, łatwo się zakażają, a pies może być w szoku. Zachowaj rachunki i dokumentację leczenia.
2. Zrób zdjęcia i notatki. Sfotografuj psa, rany, miejsce zdarzenia, ślady (tropy, sierść, krew) i uszkodzone ogrodzenie. Zapisz datę i godzinę.
3. Zgłoś szkodę do RDOŚ w ciągu 2 dni roboczych. To termin z rozporządzenia, a wniosek złożony później zostanie bez rozpoznania. Szkody w zwierzętach zgłasza się telefonicznie albo elektronicznie. Zgłoszenie w gminie, na policji czy w inspekcji weterynaryjnej nie zastąpi zgłoszenia w RDOŚ.
4. Nie usuwaj śladów przed oględzinami, jeśli możesz. Pracownik RDOŚ przyjeżdża niezwłocznie, najpóźniej w ciągu 7 dni od złożenia wniosku, i sporządza protokół.
5. Złóż dokumenty. Do wniosku dołącza się oświadczenie, że pies był Twoją własnością, numer rachunku do wypłaty i, jeśli trzeba, pełnomocnictwo. Wysokość odszkodowania RDOŚ ustala najpóźniej w ciągu 60 dni od oględzin.

Numery do zgłoszeń są na stronie Twojej RDOŚ (16 dyrekcji, po jednej na województwo). Na przykład RDOŚ w Warszawie przyjmuje zgłoszenia z powiatów warszawskich pod numerem 22 556 56 56 w dni robocze w godz. 8–16, a w dni wolne pod numerem dyżurnym 661 660 195 w godz. 9–17. Listę wszystkich dyrekcji znajdziesz na stronie Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska.

Ile wynosi odszkodowanie za psa?

RDOŚ wycenia szkodę według wartości rynkowej zwierzęcia, bez utraconych korzyści. Przepisy nie podają stawki za psa: o kwocie decyduje protokół oględzin i dokumenty, które przedstawisz, np. umowa kupna psa z rodowodem czy rachunki od weterynarza. Jeśli nie zgadzasz się z ustaleniami, możesz wnieść zastrzeżenia do protokołu podczas oględzin.

Czy można odstraszyć albo zabić wilka?

Nie. Wilk jest w Polsce pod ścisłą ochroną gatunkową. Rozporządzenie w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt zakazuje m.in. jego umyślnego zabijania, chwytania, a także umyślnego płoszenia lub niepokojenia. Na płoszenie, np. za pomocą odstraszaczy, potrzebne jest zezwolenie RDOŚ. Jeśli wilk zachowuje się nietypowo, podchodzi do ludzi albo wraca regularnie pod dom, zgłoś to do RDOŚ i gminy, a w razie bezpośredniego zagrożenia dla ludzi dzwoń pod 112.

Jak chronić psa przed wilkami

Najskuteczniejsze są zabezpieczenia, które nie wymagają kontaktu z wilkiem:

• Na noc pies w domu albo w zamkniętym pomieszczeniu. Wilki polują głównie po zmroku i nad ranem.
• Zadaszony, zamykany kojec, jeśli pies musi zostać na zewnątrz. Od 28 lipca 2027 r. i tak nie wolno trzymać psa na uwięzi, a uwiązany pies nie ma szans na ucieczkę. Wymagania wobec kojca opisałem w tekście kojec dla psa od lipca 2027.
• Szczelne i wysokie ogrodzenie bez dziur przy ziemi.
• Nie zostawiaj karmy na dworze i sprzątaj resztki: przyciągają dzikie zwierzęta.
• Spacery na smyczy o zmierzchu i w okolicy lasu. W lesie i tak obowiązuje zakaz puszczania psa luzem (art. 166 kodeksu wykroczeń).

Na gospodarstwach do pilnowania stad i posesji używa się dużych psów pasterskich, takich jak owczarek podhalański czy owczarek kaukaski, ale to psy dla doświadczonych właścicieli i wymagające dużo miejsca. Więcej o nich w zestawieniu największe rasy psów.

Kiedy do weterynarza

Po każdym kontakcie z wilkiem pies powinien trafić do lekarza weterynarii, a od razu, gdy:

• krwawi albo ma rany kłute (nawet małe: zęby wilka sięgają głęboko),
• ma problem z oddychaniem, chodzeniem albo jest apatyczny,
• ma obrzęk, ból przy dotyku brzucha lub klatki piersiowej.

Sprawdź też, czy pies ma aktualne szczepienie przeciw wściekliźnie: jest obowiązkowe, a po pogryzieniu przez dzikie zwierzę lekarz zdecyduje o dalszym postępowaniu. Ten tekst nie zastępuje porady lekarza.

Pozostałe obowiązki właściciela psa, od szczepienia po sprzątanie, zebrałem w tekście o obowiązkach prawnych właściciela psa.